Feiten over contactlenzen, oogafwijkingen en verzorgingstips

Algemene informatie

Contactlenzen zijn dunne lenzen die over het hoornvlies van de ogen worden geplaatst. Contactlenzen verbeteren het gezichtsvermogen door het breken van de lichtstraal zodat deze op het netvlies valt. Zachte contactlenzen zijn het meest gebruikelijk. Contactlenzen zijn gemaakt van een vochthoudend kunststof. De nieuwste lenzen zijn gemaakt van een mengsel van silicone en plastic genaamd silicone-hydrogel. Silicone is het materiaal dat zuurstof het beste doorlaat. Visuele gebreken die kunnen worden gecorrigeerd met behulp van contactlenzen houden bij- en verziendheid en astigmatisme in, maar niet alle oogafwijkingen kunnen met contactlenzen worden gecorrigeerd. De dikte en vorm van contactlenzen varieert afhankelijk van de sterkte en de aard van de visuele gebreken.

Behalve het gemak hebben contactlenzen de volgende belangrijke voordelen ten opzichte van een bril.

• Passen bij een actieve levensstijl
• Een onbeperkt zichtveld, wat onmogelijk is met een bril, een voordeel bij sport en autorijden
• Meisjes en vrouwen hoeven niet dicht bij de spiegel te staan (om te kunnen zien) bij het opmaken
• U kunt alle zonnebrillen gebruiken
• Praktisch bij het gebruik van een veiligheidsbril
• Een goed alternatief voor laserchirurgie
• Slaan nooit aan
• U kunt de kleur van uw ogen veranderen

Contactlenzen kunnen ook mooi zijn: de zogenaamde cosmetische / gekleurde lenzen worden veel gebruikt door acteurs, modellen en kunstenaars juist omwille van het uiterlijk. Contactlenzen kunnen soms ook bepaalde oogafwijkingen corrigeren, waarbij dit niet mogelijk is met een bril.

De geschiedenis van contactlenzen

Het idee om refractiefouten te corrigeren met lenzen die direct op het oog liggen werd reeds in de 16e eeuw aangekaart door Leonardo da Vinci. Het duurde een paar honderd jaar voordat de eerste contactlenzen uitkwamen. In 1887 creëerde arts A.E. Fick in Zwitserland de eerste contactlenzen. Deze bedekten het hele oog, zaten ongemakkelijk en pasten moeilijk. De eerste lenzen van kunststof kwamen in 1938 en waren gemaakt van plexiglas. Het grootste nadeel van deze lenzen was dat het traanvocht niet kon circuleren tussen de lenzen en het oog en dat de gebruiker de lenzen om de paar uur moest verwisselen. In 1950 kwamen de contactlenzen die de hele dag gedragen konden worden. Dit waren hoornvlieslenzen die, in tegenstelling tot de oudere soorten, alleen het hoornvlies bedekken en op het traanvocht drijven.

De zachte contactlenzen werden in de jaren '70 geïntroduceerd door Bausch & Lomb.

De laatste decennia zijn contactlenzen enorm verbeterd, waardoor de aanpassingsperiode erg kort is geworden.

Soorten contactlenzen

Zachte & harde contactlenzen

Zachte contactlenzen

Contactlenzen kunnen geclassificeerd worden in harde en zachte lenzen. Vandaag de dag zijn zachte contactlenzen het meest gebruikelijk. De zachte contactlenzen zijn vervaardigd uit een gelei-achtige kunststof, met een hoog vloeistofgehalte. De nieuwste zachte lenzen zijn gemaakt van een nieuw materiaal genaamd silicone-hydrogel (een mengsel van siliconen en plastic) en laten zuurstof door naar het hoornvlies. Deze lenzen worden door velen als veel gebruiksvriendelijker beschouwd en kunnen in de meeste geval als dag-nachtlenzen gebruikt worden.

Harde contactlenzen

Stabiele contactlenzen, de zogenaamde "harde" lenzen die gas doorlaten (Rigid Gas Permeable, RGP) zijn de laatste tijd verder ontwikkeld zodat ze nu ook zuurstof doorlaten en daarmee milder voor het oog geworden zijn. Harde contactlenzen geven droge ogen een betere traanvochtcirculatie en worden bijvoorbeeld gebruikt om sterke lichtbrekingsfouten te corrigeren. Ondanks de benaming "harde" lenzen zijn deze ietwat flexibel.

Maandlenzen

Maandlenzen worden in de avond uitgenomen en schoongemaakt om ze de volgende ochtend weer in te zetten. Na een maand worden de lenzen door een nieuw paar vervangen. Het verschil met daglenzen is dat u lenzenvloeistof en een lenshouder voor de bewaring nodig heeft.

Daglenzen

Daglenzen zijn ontworpen om in de avond voor het naar bed gaan uit te nemen en de volgende dag door nieuwe te vervangen. In tegenstelling tot maandlenzen hebben daglenzen geen verzorgingssysteem, d.w.z. lenzenvloeistof en lenshouder nodig. Daglenzen zijn een perfecte keuze voor degene die een gemakkelijk en veilig lensgebruik wenst. Veel daglensgebruikers wisselen tussen bril en contactlenzen of gebruiken de lenzen alleen tijdens het sporten, enz.

Dag-nachtlenzen

De nieuwst contactlenzen zijn de zogenaamde silicone-lenzen (silicone-hydrogellenzen) die zoveel zuurstof doorlaten ("ademen") dat ze 30 dagen aan één stuk in kunnen blijven. Wees ervan bewust dat de draagtijd afhankelijk is van het type lenzen en de gesteldheid van de drager. Dag-nachtlenzen laten vijf keer zoveel zuurstof naar het hoornvlies door dan standaard, conventionele lenzen, zelfs terwijl u slaapt. Lensstore.nl biedt onder andere de zachte dag-nachtlenzen PureVision van Bausch & Lomb en Night & Day van CIBA Vision.

Multifocale lenzen

Met multifocale lenzen kunt u even goed op lange, middellange en korte afstand zien. Multifocale lenzen hebben een speciale slijping die de overgang soepel maakt zonder het hoofd onnatuurlijk te bewegen. Ze zijn een goede optie voor degene die nu gebruik maakt van een multifocale bril en leesbril. Multifocale lenzen zijn verkrijgbaar als daglenzen en maandlenzen.

Bifocale contactlenzen

Bij het ouder worden neemt het risico dat u een leesbril nodig heeft toe. Nu zijn er bifocale lenzen die ouderdomsverzienheid corrigeren. Bifocale contactlenzen werken op vrijwel dezelfde manier als bifocale brillenglazen. Bifocale lenzen hebben meestal twee verschillende sterktes: een voor korte - en een voor lange afstanden. Niet iedereen kan bifocale contactlenzen gebruiken, dit hangt af van het soort oogafwijking en van het vermogen zich aan te passen aan twee verschillende sterktes in één paar lenzen.

Torische contactlenzen

Torische lenzen corrigeren astigmatisme en zijn verkrijgbaar als daglenzen, maandlenzen en dag-nachtlenzen. Bij torische contactlenzen varieert de correctiesterkte van meridiaan tot meridiaan. Als u zowel bij- als verziende astigmatische oogafwijkingen heeft en te horen heeft gekregen dat u geen contactlenzen kunt dragen, kunt u waarschijnlijk wel torische lenzen gebruiken. Torische contactlenzen zijn gemaakt van hetzelfde materiaal als gewone contactlenzen, maar hebben twee sterktes, één voor de sferische en één voor de cilindrische correctie. Torische lenzen zijn zo ontworpen dat ze ongeacht de oogbewegingen een vaste positie behouden. Vaak wegen de contactlenzen meer aan de onderkant en zijn vaag gemerkt zodat de drager de lenzen gemakkelijk in de juiste positie kan inzetten. De torische lenzen zijn ook zo ontworpen dat als er een scheef komt te zitten dit gecorrigeerd wordt door een keer met de ogen te knipperen.

Kleurlenzen & cosmetische lenzen

De eerste cosmetische contactlenzen kostten $ 5000 en waren ontworpen voor een playboymodel, die "Halloween-ogen" moest hebben voor een foto van haar omslingerd door een slang - sindsdien is het gebruik van cosmetische contactlenzen enorm gestegen! Cosmetische contactlenzen worden zelden op dagelijkse basis gebruikt, maar zijn meer voor speciale gelegenheden zoals bijvoorbeeld een gemaskerd bal. Cosmetische contactlenzen worden echter wel regelmatig gebruikt door Hollywoodsterren, bijvoorbeeld door Ray Park (in de rol van Darth Maul in Star Wars Episode I: The Phantom Menace). Er bestaan ook cosmetische lenzen voor het verbergen van gebreken van het oog, zoals bijvoorbeeld het ontbreken van of schade aan de iris.

Kleurlenzen worden, in tegenstelling tot cosmetische lenzen, door veel dragers gebruikt op dagelijkse basis, in plaats van gewone, kleurloze contactlenzen. Gekleurde lenzen kunnen uw natuurlijke oogkleur versterken of de kleur geheel veranderen. Zowel cosmetische contactlenzen als kleurlenzen vereisen dezelfde zorg en vorm van aanbrengen als gewone contactlenzen.

Lenzenvloeistoffen, schoonmaken & ontsmetting

Gedurende de dag vormt zich op uw contactlenzen een laagje eiwitten en afval uit het traanvocht dat moet worden verwijderd. Het is noodzakelijk om uw contactlenzen na iedere draagperiode te reinigen en te ontsmetten. Het is belangrijk om uw lenshouder regelmatig schoon te maken en te vervangen om verontreiniging te voorkomen. De fles met lenzenvloeistof moet na ieder gebruik goed gesloten worden en weggegooid als de datum op de gebruiksaanwijzing (etiket) verstreken is. Er bestaan een verschillende producten die gebruikt kunnen worden voor reiniging en ontsmetting om een helder zicht te behouden en infecties te voorkomen.

• "Multipurpose solution" vloeistof is de meest populaire reinigingsvloeistof voor contactlenzen. Deze wordt gebruikt voor het spoelen, ontsmetten, reinigen en bewaren van contactlenzen. Dit is de eenvoudigste manier om uw contactlenzen schoon te houden omdat u geen andere vloeistoffen nodig heeft. Lensstore.nl biedt een van de laatste multipurpose vloeistoffen op de markt: Optifree Express NoRub van Alcon, die, in tegenstelling tot gewone lenzenvloeistoffen, eiwitten verwijdert zonder het gebruik van een extra eiwitverwijderaar.

• Zoutoplossing - Een vloeistof voor het spoelen van de lens na de reiniging en als voorbereiding voor het inbrengen van de contactlenzen.

• Cleaner - Voor de dagelijkse reiniging van de contactlenzen. Meestal gebruikt men een paar druppels vloeistof op de lenzen (als de contactlenzen gauw aanslaan) waarna beide kanten van de lenzen ongeveer 20 seconden gewreven moeten worden. U dient tijdens deze procedure extra voorzichtig te zijn met lange nagels. Volg altijd de instructies van de fabrikant!

• Ontsmettingsvloeistof (waterstofperoxide) - Voor ontsmetting van contactlenzen en verkrijgbaar in een één- of tweestappensysteem. Het tweestappenproduct vereist dat de lenzen worden geneutraliseerd voordat ze ingebracht worden, omdat dit anders pijnlijk zou kunnen zijn. Gebruik absoluut geen zoutoplossing om de ontsmettingsvloeistof mee af te spoelen! Als de lenzen minstens zes uur in de tablet-oplossing gelegen hebben, zijn de werkzame bestanddelen van ontsmettingsvloeistof ontbonden en is er slechts een voor het oog onschadelijke zoutoplossing over. Deze oplossing is goed voor lensdragers met extra gevoelige ogen. Volg altijd de instructies van de fabrikant!

• Eiwitverwijderaar (oplossing) - Beschikbaar als tabletten en vloeistof. Gebruik als enig reinigingsmiddel is niet voldoende. Dit middel wordt gebruikt om eiwitten dagelijks of (meestal) een keer per week van het oppervlak van de lenzen te verwijderen. Eiwitaanslag maakt het gebruik van de contactlenzen bezwaarlijk en kan verschillende oogproblemen opleveren. Volg altijd de instructies van de fabrikant!

Lenshouder

Dat het even belangrijk is om de lenshouder even zorgvuldig schoon te maken als de contactlenzen zelf wordt vaak vergeten. De lenshouder moet na twee maanden worden vervangen door een nieuwe. Een vuile en oude lenshouder kan leiden tot gevaarlijke oogcomplicaties, zoals hoornvliesontsteking. Lensgebruikers die ongemak van hun lenzen ondervinden moeten een kijkje nemen in hun lenshouder. Na het inbrengen van uw lenzen moet u altijd de oplossing die nog in de houder zit weggooien en deze daarna afspoelen met een zoutoplossing of ontsmettingsmiddel. Laat de lenshouder aan de lucht drogen. Let op: gebruik nooit leidingwater! De kraan en het water kunnen vele sporen van schadelijke microörganismen bevatten.

Practische tips over verzorging & gebruik

• Laat uw ogen regelmatig (minstens een keer per jaar) door een optometrist nakijken.
• Gebruik nooit "oude" contactlenzen.
• Gebruik altijd verse vloeistof om uw contactlenzen in te bewaren.
• Was altijd uw handen voordat u met uw contactlenzen in aanraking komt. Om kleine vezeltjes op het lensoppervlak te vermijden dient u uw handen af te schudden in plaats van aan een handdoek te drogen voordat u uw contactlenzen aanraakt.
• Volg nauwkeuring de raad en instructies van uw opticien op
• Houdt uw lenshouder schoon en vervang deze regelmatig (zie de details hierboven onder "Lenshouder").
• Verwijder uw contactlenzen als u er last van ondervindt en raadpleeg uw opticien als de problemen blijven bestaan.
• Gebruik geen make-up aan de binnenkant van uw oogleden en druppel niets in uw ogen zonder eerst uw opticien te raadplegen.
• Zorg ervoor dat er geen haarlak of andere cosmetische sprays in aanraking komen met uw contactlenzen.
• Verdun nooit de vloeistof en vul de lenshouder nooit te vol.
• Draag uw lenzen niet langer dan de periode aanbevolen door uw opticien en verwijder uw contactlenzen altijd voordat u naar bed gaat tenzij u dag-nachtlenzen gebruikt.
• Gebruik uw contactlenzen niet in een omgeving met gevaarlijke chemische dampen.

Oogonderzoeken en -controles

Uw gezichtsvermogen en geschiktheid voor het gebruik van contactlenzen kan veranderen. Om complicaties die voortvloeien uit een slechte pasvorm of onvoldoende zuurstoftoevoer naar het oog is het belangrijk om continue onder controle van een bevoegde optometrist/arts te staan. Een oogonderzoek/controle per jaar is noodzakelijk.

Volgens de wet mag u uw optometrist ieder moment om uw recept vragen. Zorg ervoor dat u alle informatie op uw recept of oude lensverpakking aangeeft bij het bestellen van lenzen bij lensstore. Wij bewaren uw gegevens, zodat u snel en gemakkelijk dezelfde contactlenzen kunt kopen die u eerder heeft besteld.

Voor de aankoop van contactlenzen bij Lensstore.nl is het vereist dat u over een recept van een bevoegde arts of optometrist beschikt dat geldig is voor de contactlenzen die u bestelt. Ogen zijn gevoelig en het gebruik van contactlenzen die niet door een optometrist voorgeschreven zijn kan leiden tot schade aan de ogen. Het is belangrijk dat u de juiste soort lenzen gebruikt en omdat ogen voortdurend veranderen dient u minstens een keer per jaar naar een optometrist/arts te gaan om uw ogen te laten controleren en ervoor te zorgen dat u de juiste lenzen gebruikt.

Veel voorkomende oogafwijkingen

Refractiefouten

• Bij- en verziendheid

Eenvoudig, zg. sferische refractiefouten kunnen gecorrigeerd worden met sferisch gevormde lenzen. Deze lenzen hebben dezelfde sterkte in alle richtingen. Tot deze eenvoudige refractiefouten horen bijziendheid (myopie) en verziendheid (hypermetropie).

Bij verziendheid ligt het netvlies te dicht bij de lens en het oog is ietwat samengedrukt in vergelijking met hoe het zou moeten zijn, terwijl bij bijziendheid het oog horizontaal wat uitgetrokken is waardoor het netvlies te ver van de lens is komen te liggen. De lenzen (brillenglazen) zijn hol (-) om bijziendheid te corrigeren en bol (+) voor verziendheid.

Astigmatisme

Het is niet ongebruikelijk dat een sferische correctie in bepaald opzicht nog steeds onscherpe beelden geeft; meestal ervaart men dan dat een cirkel ovaal en in één richting wazig is. Dergelijke afwijkingen heten astigmatisme en worden gecorrigeerd met torische (cilindrische) lenzen. Bij astigmatisme breken de lichtstralen in het horizontale en verticale vlak naar verschillende punten in het oog, waardoor het beeld vervaagd op het netvlies terecht komt.

Astigmatisme komt vaak voor in combinatie met bij- of verziendheid, waardoor brillenglazen in de verschillende richtingen in verschillende sterktes geslepen moeten worden. Voor de correctie van astigmatisme kunnen torische lenzen worden gebruikt. Deze hebben twee sterktes: één voor de sferische en één voor de cilindrische correctie.

Normaalziendheid (geen oogafwijkingen) heet emmetropie.

Verminderd aanpassingsvermogen

Als de mens op de leeftijd van ongeveer 50 jaar komt, beginnen de ooglenzen te veranderen en stugger te worden. De lenzen passen zich niet meer of niet meer zo snel aan, wat tot gevolg heeft dat oudere mensen over het algemeen van dichtbij minder scherp zien, al is hun gezichtsvermogen altijd perfect geweest. Deze leeftijdsgebonden vermindering van het gezichtsvermogen (presbyopie of ouderdomsverziendheid) moet niet verward worden met verziendheid.

Om ouderdomsverziendheid te corrigeren gebruikt men brillenglazen met verschillende sterktes in verschillende gebieden, zodat de dager van de bril door het omhoog of omlaag bewegen van hoofd door het gebied met de juiste sterkte kijkt. Dit soort glazen worden multifocale glazen genoemd en tegenwoordig verloopt de overgang tussen de verschillende kijkgebieden geleidelijk. Vóórdat de techniek van het multifocaal slijpen ver genoeg ontwikkeld was, was het gebruikelijk met bifocale of trifocale glazen, d.w.z. brillenglazen met scherp afgescheiden gebieden met verschillende sterktes, wat wel eens ongemakkelijk en storend voor de drager kon zijn. Een andere optie op waar velen op oudere leeftijd de voorkeur aan geven is om een leesbril en een bril voor verzien te gebruiken. Vandaag de dag zijn er zowel multifocale als bifocale contactlenzen verkrijgbaar om ouderdomsverziendheid te corrigeren.

Een aandoening van het oog waarbij het accomodatievermogen verzwakt kan ook op jongere leeftijd voorkomen en veroorzaakt dat de persoon van dichtbij slechter ziet, wat als normaal beschouwd wordt. Dit kan fysiologische oorzaken hebben of bijvoorbeeld een bijwerking van medicijnen zijn.

Oogafwijkingen die geen refractiefouten zijn

Naast oogafwijkingen als gevolg van refractiefouten, bestaan er vele andere oorzaken voor een verminderd gezichtsvermogen, zoals staar en andere oogziekten die kunnen leiden tot slecht zien zelfs met een bril, zoals halfveldblindheid, nachtblindheid, enz.